1. W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.

2. Jeżeli w wyroku orzeczono o uprawnieniu, o którym mowa w ust. 1, dwóch lub więcej osób, gmina jest obowiązana zapewnić im co najmniej jeden lokal socjalny.

3. Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną.

4. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec:

1) kobiety w ciąży,

2) małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm.) lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą,

3) obłożnie chorych,

4) emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,

5) osoby posiadającej status bezrobotnego,

6) osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały

- chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.

5. Sąd może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego, w szczególności jeżeli nakazanie opróżnienia następuje z przyczyn, o których mowa w art. 13.

6. Orzekając o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

7. Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z towarzystwem budownictwa społecznego.

 

Art. 2 a pkt 1 u. 3 Ustawy o pomocy społecznej:

Ilekroć w dalszych przepisach ustawy jest mowa o niepełnosprawności - oznacza to stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy, powodujący trwałe lub okresowe utrudnienie, ograniczenie bądź uniemożliwienie samodzielnej egzystencji.

Art. 13 UOchLok

 1. Jeżeli lokator wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, inny lokator lub właściciel innego lokalu w tym budynku może wytoczyć powództwo o rozwiązanie przez sąd stosunku prawnego uprawniającego do używania lokalu i nakazanie jego opróżnienia.

2. Współlokator może wytoczyć powództwo o nakazanie przez sąd eksmisji małżonka, rozwiedzionego małżonka lub innego współlokatora tego samego lokalu, jeżeli ten swoim rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.

Jeśli chodzi o eksmisję osób, wobec których sąd nie orzekł o prawie do lokalu socjalnego, to procedura przewiduje kilka alternatywnych scenariuszy, które dokonujący eksmisji komornik stara się kolejno zrealizować:

1) komornik wyeksmituje lokatora do innego lokalu, do którego lokator ten posiada tytuł prawny (np. jako właściciel czy najemca) i w którym może zamieszkać;

2) komornik zwróci się do gminy właściwej ze względu na położenie lokalu, z którego następuje eksmisja, o wskazanie pomieszczenia tymczasowego dla dłużnika. Komornik będzie czekał na wskazanie takiego pomieszczenia przez okres maksymalnie 6 miesięcy. Jeżeli przez ten czas gmina nie zrealizuje swojego obowiązku, to

3) gmina będzie musiała wskazać komornikowi noclegownię, schronisko lub inną placówkę zapewniającą miejsca noclegowe, do której komornik eksmituje danego lokatora.

Jednocześnie z realizacją trzeciego scenariusza komornik „powiadomi właściwą gminę o potrzebie zapewnienia dłużnikowi tymczasowego pomieszczenia”.

Co istotne, komornik nadal jest zobowiązany do dokonania eksmisji jeżeli w „międzyczasie” wierzyciel lub dłużnik albo osoba trzecia wskaże mu pomieszczenie odpowiadające wymogom tymczasowego pomieszczenia, do którego lokator może być eksmitowany (czyli konieczność czekania przez 6 miesięcy na wskazanie tego pomieszczenia przez gminę nie jest absolutna).

Zgodnie z UOchLok, pomieszczeniem tymczasowym jest „pomieszczenie nadające się do zamieszkania, posiadające dostęp do źródła zaopatrzenia w wodę i do ustępu, chociażby te urządzenia znajdowały się poza budynkiem, oświetlenie naturalne i elektryczne, możliwość ogrzewania, niezawilgocone przegrody budowlane oraz zapewniające możliwość zainstalowania urządzenia do gotowania posiłków, zapewniające co najmniej 5 m2 powierzchni mieszkalnej na jedną osobę i w miarę możności znajdujące się w tej samej lub pobliskiej miejscowości, w której dotychczas zamieszkiwały osoby przekwaterowywane.”

Zgodnie z art. 25b UOchLok, umowę najmu tymczasowego pomieszczenia zawiera się na czas oznaczony, nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 6 miesięcy.

Jednocześnie należy pamiętać, że nie wszystkim przysługuje prawo do tymczasowego pomieszczenia. Nie przysługuje ono lokatorom eksmitowanym między innymi „z powodu stosowania przemocy w rodzinie lub z powodu rażącego lub uporczywego wykraczania przeciwko porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania czyniącego uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku” oraz  osobom, które dokonały zajęcia opróżnionego lokalu bez tytułu prawnego, co wynika z treści obowiązującego od wczoraj art. 25d UOchLok .

Wyżej wskazane osoby mogą być eksmitowane nawet w okresie zimowym (od 1 listopada do 31 marca, zgodnie z art. 17 UOchLok) i będą eksmitowane od razu w ramach scenariusza nr 3 powyżej (do noclegowni).

Prawo do lokalu tymczasowego nie przysługuje też osobom zobowiązanym do opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego, której zawarcie zostało odpowiednio zgłoszone, oraz osobom zobowiązanym do opróżnienia pomieszczenia tymczasowego. Te osoby również będą eksmitowane do noclegowni, ale nie zimą.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o opróżnienie lokalu lub pomieszczenia albo o wydanie nieruchomości

1. Jeżeli z tytułu wykonawczego nakazującego opróżnienie lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego, po upływie terminu wyznaczonego dłużnikowi do dobrowolnego wykonania obowiązku komornik ustala, czy dłużnikowi przysługuje tytuł prawny do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym może on zamieszkać, oraz ustala sytuację rodzinną dłużnika.

2. O istnieniu uprawnienia dłużnika do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym może on zamieszkać, komornik zawiadamia strony oraz osoby, którym obok dłużnika przysługuje tytuł prawny do lokalu lub pomieszczenia, jak również osoby, które w nim faktycznie zamieszkują. W zawiadomieniu komornik oznacza lokal lub pomieszczenie oraz wskazuje termin usunięcia do niego dłużnika.

3. O braku uprawnienia dłużnika do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym może on zamieszkać, komornik zawiadamia wierzyciela.

§ 2.

1. Jeżeli dłużnikowi nie przysługuje tytuł prawny do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym może on zamieszkać, komornik niezwłocznie występuje do gminy właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu z wnioskiem o wskazanie tymczasowego pomieszczenia.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli wskazano pomieszczenie odpowiadające wymogom tymczasowego pomieszczenia.

 

fb icon 325x325